Bir binanın güvenliği,
tek bir görüntüye sığmaz.

Betonarme

Beton ve donatı birlikte çalışır. Kolon, kiriş, perde ve döşemelerin tasarımı; malzeme niteliği, birleşimler ve yapım kalitesi önemlidir. “Betonarme” sözcüğü tek başına deprem güvenliği kanıtı değildir.

Yığma

Taşıyıcı duvarlar ve bunların bağlantıları belirleyicidir. Duvarın gelişigüzel kaldırılması veya açıklık açılması taşıyıcı sistemi etkileyebilir. Taş, tuğla ve kerpiç aynı performansa sahip kabul edilmez.

Çelik / ahşap ve karma

Bağlantılar, çaprazlar, malzeme durumu, nem veya korozyon, yangın korunumu ve doğru proje önemlidir. Hafif olmak veya yeni görünmek, tek başına dayanım sonucu vermez. Karma sistemler kendi özellikleriyle incelenir.

Kolon, kiriş ve birleşimler

Yüklerin sistem içinde aktarılmasını sağlar. Kesme, delme, donatıya müdahale ve kontrolsüz tadilat ciddi sonuçlar doğurabilir. Taşıyıcıya müdahale şüphesi varsa bina yönetimi ve yetkili teknik birimle görüşün.

Perde, temel ve zemin

Perdeler yatay etkilere karşı sistemin önemli elemanları olabilir; temel ve zemin birlikte değerlendirilir. Temelde su, oturma veya malzeme bozulması belirtisi görürseniz teknik inceleme isteyin; kendi başınıza güçlendirme uygulamayın.

Kat düzeni ve kullanım değişimi

Dükkân veya otopark için eleman kaldırılması, kontrolsüz kat ilavesi, ağır yükler ve katlar arası ani düzen değişiklikleri uzman incelemesi gerektirir. Bir “yumuşak kat” veya başka düzensizlik tanısı fotoğraf üzerinden verilmez.

Afet sonrası hasar tespiti

Belirli bir afetten sonra oluşan hasarı yetkili teknik ekip değerlendirir ve ilgili süreçte kayda geçirir. Bu kayıt o olayın etkisine ilişkindir; sonraki bir depremdeki davranışı garanti etmez.

Riskli yapı tespiti

Mevzuat kapsamındaki riskli yapı tespiti, yetkili/lisanslı kuruluşlar ve ilgili idari süreçle yürütülür. Bina sahibi veya yöneticisi güncel başvuru yolunu ilgili idareden öğrenmelidir. Eski “hasarsız” raporu bu ihtiyacı kendiliğinden ortadan kaldırmaz.

Deprem performans incelemesi

Yapının gelecekteki deprem etkileri altında davranışını teknik veriler ve analizle ele alır. Proje, yerinde inceleme, malzeme ve zemin bilgileri kapsam içinde değerlendirilir. Hızlı tarama önceliklendirmeye yardım edebilir; ayrıntılı değerlendirme ile aynı şey değildir.

Taşıyıcıya müdahale şüphesi

• Kolon, kiriş veya taşıyıcı duvarda kesme, açıklık veya izinsiz değişiklik.
• Projeden farklı ilave kat, kullanım veya büyük yük değişikliği.
• Geçmiş tadilat kayıtlarının ve onaylı projenin belirsizliği.

Bozulma veya hareket belirtileri

• Gözle fark edilen eğilme, yer değiştirme veya kısmi göçme.
• Taşıyıcı elemanda parçalanma, açığa çıkmış ya da bozulmuş donatı görüntüsü.
• Süregelen su, paslanma, oturma veya tekrarlayan çatlakların uzmanlıkla incelenmesi ihtiyacı.

Nasıl kayıt tutabilirim?

• Kendinizi tehlikeye atmadan, güvenli konumdan tarih ve görülen yeri not edin.
• Güvensiz yapıya girerek ölçüm veya yakın çekim yapmayın.
• Gözlemi bina yöneticisine ve ilgili yetkili birime iletin; kişisel “sağlamlık puanı” üretmeyin.

Afet öncesinde

Ağır mobilya ve cihazları uygun yöntemle sabitleyin; çıkışları açık tutun. Aile iletişim planı ve çantayı hazırlayın. Proje, tadilat ve geçmiş inceleme kayıtlarının nerede olduğunu yönetimle netleştirin.

Sarsıntı sırasında

Bulunduğunuz yerde uygun şekilde Çök–Kapan–Tutun uygulayın; merdivene veya asansöre koşmayın. Camlardan ve devrilebilecek eşyalardan uzak durun. Olayın koşullarına uygun güvenli davranışı afet rehberinden öğrenin.

Afet sonrasında

Hasar şüphesi ve yetkili uyarı varsa binaya girmeyin. Güvenli tahliye, toplanma, iletişim ve resmî bilgi akışını izleyin. Depremden sonra yangın ve tesisat tehlikesinin de oluşabileceğini unutmayın.